http://mustalakemalpasatarihicesmeleri

                     Araştırmanın çıkış noktasını, Bursa'dan Mustafakemalpaşa ilçesine giriş sırasında yolun sağında fark edilen eski bir kitabe, yıkık bir çeşme oluşturmuştur. Mustafakemalpaşa ( Kirmasti ) Belediyesi, Eski Belediye Başkanlarından Kuşaksız Hasan Ağa tarafından yaptırıldığını öğrendiğimiz bu çeşmenin kaderine terkedilmiş hali bizi bu alanda çalışma yapmaya sevk etmiştir. Bu çalışmada tarihi Osmanlı'nın kuruluş yıllarına kadar uzanan Kirmasti kazasının daha nice saklı Osmanlı çeşmelerine sahip olduğu düşünülmüştür. Literatür tarandığında Mustafakemalpaşa merkez ve 110 köyünde sayısı 1200 e varan mahalle çeşmesi tespit edilmiştir. Yapılan saha çalışmalarında kitabesi olan 8 adet çeşmeye rastlanmıştır. Maalesef bu kitabeler ve çeşmelerin çoğu zaman aslına uygun olarak restore edilemediği veya hiç korunamadığı görülmüştür. Oysaki su hayattır, çeşmeler ise hayatın en canlı olduğu sosyal alanlardır. Yok olan bu k...

 

Mustafakemalpaşa ilçesi Lalaşahin mahallesinde yer alan Lalaşahinpaşa camiisinin çeşme üstüne monte edilmiş Şekil:8.A ve Şekil:8.B deki kitabedir.Aslında tam bir çeşme kitabesi olmamakla birlikte yıkılan cami kitabesinin çeşme kitabesine dönüştürülme serüveni ile bu bölümde yer alması uygun görülmüştür. Runguç Paşa hakkında en detaylı bilgiyi (Şenpamukçu,İ.H.2011, s.38-39) vermiştir. Buna göre:Runguç Paşa Orhan Gazi ve 1. Murat döneminde yaşamıştır.Komsu Karacabey'de adını taşıyan bir mahalle ile cami vardır.Uluabat(Lapadion)’un fethi, Mihaliç ve Kirmasti'nin fethinden ancak altı sene sonra tamamlanmıştır.1342 yılında Lapadion kalesi bir akşamüzeri bahadırlar tarafından fetgedilnesinde askerleri kaleye dokan Bizanslı sığırtmaç Runguç'un büyük yararı olmuştur. Ovadaki ulu söğüt ağaçlarının gölgesinde kalenin hayvanlarını otlatmakta olan Runguç zalim tekfurlarının baskısından kurtulmak için, adaletleri ile tanınan Türk askerlerini alaca karanlıkta sığır sürüsünün aralarına gi...

Mustafakemalpaşa ilçesine bağlı Üçbeyli köyü (mahallesi) çeşme kitabesi ile ilgili yaptığımız çalışmada Şekil:7.A. ve Şekil:7.B de görüldüğü gibi faaliyette olmayan bir meydan çeşmesi kitabesi olarak tespit edilmiştir. Bu çeşmenin kitabesi oldukça sağlam bir durumdadır. Köy meydanında göze çarpan bir yerde olması nedeniyle yeniden faaliyete geçirilmeye çok uygun olduğu da gözlemlenmiştir. Mustafakemalpaşa'da Çeşme Kitabesi ile ilgili bilimsel çalışma yapılan tek köydür. Bu kitabe ile ilgili Yavaş,D.ve İnaltekin, E. Ve Baba,N.(2008),Bursa -Mustafakemalpaşa Yüzey Araştırmaları’nda (241-242) ayrıntılı bilgi verilmiştir. Buna göre: Yöre halkı ile yapılan sözlü görüşmelerde Tali yol üzerinden ayrılıp Dağlara Doğru giden diğer yolların da varlığından halen kullanılmakta olan bir Roma dönemi Köprüsü'nden tatlı suyu olan bir Çeşme ve Kervansaray kalıntılarından haberdar olduğumuzdan 2006 yılında yaptığımız Bursa ve çevresi yüzey araştırmaları çalışması bu bölgede yoğunlaştırmıştık. Bu ...

 

  Mustafakemalpaşa ilçesine oldukça uzak köylerden olan Osmaniye köyü (mahallesi)nde halen faaliyette olan şekil:5.A ve şekil:5.B. de görülen çeşmenin küçük bir kitabesi vardır. Bu kitabenin okunuşu: Kestelekli Hoca Tahir Efendinin Hayratıdır. Sene:1331- Şaban Bu Okunuşun Günümüzdeki Anlamı: Kestelekli Hoca Tahir Efendinin İyiliğidir. Yıl: M. Temmuz 1913

  Mustafakemalpaşa ilçesine bağlı Kösehoroz köyü (mahallesi) köy meydanında önceden var olan tarihi çeşme yıkılmış ve kitabesi köy muhtarlığında muhafaza altına alınmıştır. Köy Muhtarı Mehmet Çakır’dan aldığımız bilgiye göre: Bu çeşme üç kez yer değiştirmiştir. Son olarak 2020 yılında köy meydanını genişletmek amacıyla yıkılmak üzere olan çeşme de belediye yetkililerince yıkılmıştır. Kitabesi şu anda Kösehoroz Muhtarlığında muhafaza edilmektedir. Köy meydanının aşağısına yapılacak yeni çeşmeye bu kitabeyi yerleştirecekleri bilgisi alınmıştır. Fotoğraflarını çektiğimiz çeşme kitabesinin okunuşu: Sahibü’l Hayrat Müderrisin-i kiramdan Dersaadet? Kârisi Muhammed Emin Efendi ruhuna Ve taallügatları ruhlarına Fatiha. 1261 sene Gurre-i Şaban Bu Okunuşun Günümüzdeki Anlamı: İyilik sahibi Cömert Öğretmenlerden İstanbul okuyucusu Muhammed Emin Efendi’nin ve Akrabalarının Ruhlarına Fatiha. Yıl:Ağustos- 1845 Kelime Ayrıntıları: Sahibül Hayrat (iyilik sahibi) Müderrisin-i Kiramdan (Cömert Öğret...

  Mustafakemalpaşa ilçesine bağlı Yumurcaklı köyü (mahallesi) tarla yolunda yer alan Şekil:3.A. ve Şekil:3.B. de görülen çeşmenin biraz yıpranmış olsa da yıllara meydan okuyan bir yapı olarak hala faaliyette olduğu görülmüştür.Köy Muhtarı Naci Görpe’den alınan bilgiye göre bu çeşme ve kitabesiyle öteden beri ilgilenenler çok olmuştur. Hatta define peşinde olanların çeşmeyi tahrip etme tehlikesine karşı tedirginliğini belirten muhtar kitabenin okunması için girişimlerde bulunmuş ama tam sonuç alamamıştır. Yaptığımız çalışma ile kitabenin harflerini ve silik kelimelerini yerinde tespit ederek metni ortaya çıkardık. Bu metinde birinci satırın sonundaki kelime, silinmiş harfler nedeniyle alanında uzman kişilere danışılsa da okunamamıştır. Bu kitabenin okunuşu: Sahib' ül Hayrat vel Hasenat Hasan /Hüseyin... ... Ali- Ûfîye Anhüma-fi tarih-i sene isrâ ve erbâin ve tis’amie Bu Okunuşun Günümüzdeki Anlamı: İyilikler ve güzellikler sahibi Hasan/ Hüseyin... ... Ali- Allah her ikisine babasına...

              Mustafakemlpaşa ilçesine bağlı Derecik köyü (mahallesi) meydanında yer alan Şekil:2.A. ve Şekil:2.B. de görülen çeşme ve kitabesi oldukça sağlam bir durumda bulunmuştur. Yerinde yapılan arazi çalışmasında ve köylülerden alınan bilgiye göre kaynağını köyün dışından alan çeşme faal durumdadır. Yaptığımız inceleme ve fotoğraflama sonucunda kitabe aşağıdaki şekilde okunmuş ve günümüz Türkçesine çevrilmiştir. Silik yerlerde bir kağıt üzerine kabartmaların izi çıkarılarak okumalar netleştirilmiştir. En alttaki tarih bölümünün hemen altı konunun uzmanlarına danışılmasına rağmen okunamamıştır. Buna göre: Derecik Çeşme Kitabesinin Okunuşu: Hazal Hayr Derecik Karyesi Cemiyetinin ahalisi tarafından Hayrat olarak iğmal ve ihya idilmiş çeşmedir. Sene 1334 … Bu Okunuşun Günümüzdeki Anlamı: Bu İyilik Derecik Köyü toplumunun halkı tarafından sevap kazanmak için yapılmış ve yeniden tadilattan geçirilmiş, onarılmış bir çeşmedir. Yılı:M.1916 ... Kelime Ayrı...

  Kuşaksız Hasan Ağa Çeşme Kitabesi'nin okunuşu: 1- Bezl-i Nükud iderek - 4- Bu çeşme-i selsebil leha 2-Akırları adşan içün - 5- Li-tahsil Rıza-i Hûda 3-Sahib’ül hayr vel hisab - 6- Kuşaksız Hasan Ağa Bu okunuşun Günümüzdeki Anlamı: 1-Parayı bolca vererek 4- Cenetteki bir ırmağa benzeyen bu çeşme hakkında 2-Kısır, verimsiz topraklar, susamışlar için 5- Allah rızasını almak kazanmak için 3-Hayır ve hesap sahibi 6- Kuşaksız Hasan Ağa Kelime Ayrıntıları: 1- Bezl-i Nükud (parayı bolca harcamak, hatta parayı saçmak) iderek (yaparak) 2- Akırlar (kısır, verimsiz toraklar) adşan (susamışlar) içün (için) 3-Sahib’ül hayr ve hisab (Hayır ve Hesap Sahibi) 4- Bu çeşme-i selsebil (cennetteki bir ırmağa benzeyen çeşme) leha(hakkında) 5- Li tahsil (toplama, kazanmak, için)Rıza-i Hüda (Allah Rızası) 6-Kuşaksız Hasan Ağa FOTOĞRAFLAR: